EPS

Hiểu đơn giản

Hãy hình dung một doanh nghiệp được chia thành một triệu phần bằng nhau. Mỗi phần là một cổ phiếu. Nếu năm đó doanh nghiệp lãi 1,1 tỷ, mỗi cổ phiếu mang theo 1.100 đồng lợi nhuận. Đó là EPS. Nó không có nghĩa doanh nghiệp trả bạn 1.100 đồng — phần lớn số đó ở lại bên trong để mở rộng. Nhưng trên sổ sách, nó được ghi là phần thuộc về bạn. EPS là một phép chia, không phải một lời hứa.

Vì sao quan trọng

EPS là mẫu số trong công thức P/E = Giá cổ phiếu ÷ EPS. Mẫu số sai thì P/E sai theo.

EPS có thể giảm chỉ vì doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu — doanh nghiệp không hề xấu đi, phần của bạn nhỏ lại. Đó là pha loãng.

EPS được tính từ lợi nhuận kế toán. Nếu lợi nhuận đó chưa thành tiền, EPS vẫn đẹp — nhưng chỉ đẹp trên giấy.

Dễ nhầm với

Cổ tức — EPS là phần lợi nhuận được gán cho mỗi cổ phiếu trên sổ sách. Cổ tức là phần tiền thực sự chi trả cho cổ đông. Doanh nghiệp có EPS cao vẫn có thể không trả đồng cổ tức nào.

EPS cơ bản và EPS pha loãng — EPS cơ bản chia cho số cổ phiếu hiện có. EPS pha loãng chia cho số cổ phiếu sẽ có nếu mọi quyền chuyển đổi được thực hiện. EPS pha loãng luôn thấp hơn hoặc bằng, nên bảo thủ hơn và đáng tin hơn.

Dòng tiền — EPS đến từ báo cáo kết quả kinh doanh, ghi nhận doanh thu kể cả khi tiền chưa về. Dòng tiền kinh doanh đo tiền thật. Hai con số có thể đi ngược chiều nhau.

Điều EPS không nói

EPS không nói cổ phiếu đắt hay rẻ. Một cổ phiếu có EPS 5.000 đồng hoàn toàn có thể đắt hơn một cổ phiếu có EPS 500 đồng — vì EPS chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là cái giá thị trường đang đòi.

EPS cũng không phân biệt tiền kiếm từ đâu. Nếu trong lợi nhuận năm đó có một khoản lãi bất thường từ việc bán tài sản, EPS sẽ phồng lên bởi một khoản không bao giờ lặp lại. Phép chia không biết điều đó. Bạn phải biết.