La bàn đầu tư

Từ điển đầu tư

Giải thích ngắn gọn các khái niệm thường gặp khi đọc phân tích cổ phiếu.

Từ điển mang tính giáo dục, giúp hiểu khái niệm đầu tư. Nội dung không phải khuyến nghị mua/bán hay tư vấn đầu tư cá nhân hóa.

Cổ phiếu

Phần sở hữu trong doanh nghiệp, được giao dịch trên sàn chứng khoán. Mỗi cổ phiếu đại diện cho một phần vốn góp của cổ đông.

Vì sao quan trọng? Hiểu bản chất cổ phiếu giúp phân biệt đầu tư với đầu cơ.

Market Cap

Giá trị thị trường của toàn bộ cổ phiếu đang lưu hành. Công thức: Giá × Số lượng cổ phiếu.

Vì sao quan trọng? Cho biết quy mô doanh nghiệp, ảnh hưởng đến thanh khoản và biến động giá.

Price / Earnings

Tỷ lệ giữa giá cổ phiếu và lợi nhuận trên mỗi cổ phần (EPS). P/E cao nghĩa là thị trường kỳ vọng tăng trưởng lớn.

Vì sao quan trọng? Công cụ định giá cơ bản nhất — cho biết thị trường đang trả bao nhiêu cho mỗi đồng lợi nhuận.

Price / Book

Tỷ lệ giữa giá thị trường và giá trị sổ sách trên mỗi cổ phần. P/B < 1 có thể cho thấy cổ phiếu đang giao dịch dưới giá trị tài sản.

Vì sao quan trọng? Đặc biệt hữu ích khi đánh giá ngân hàng và doanh nghiệp nhiều tài sản.

Return on Equity

Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (%). Công thức: Lợi nhuận ròng ÷ Vốn chủ sở hữu bình quân.

Vì sao quan trọng? Đo lường hiệu quả sử dụng vốn cổ đông — ROE cao bền vững là dấu hiệu doanh nghiệp chất lượng.

Earnings per Share

Lợi nhuận ròng chia cho số cổ phiếu đang lưu hành. EPS tăng đều qua các quý là tín hiệu tích cực.

Vì sao quan trọng? Cơ sở để tính P/E và so sánh khả năng sinh lời giữa các doanh nghiệp khác quy mô.

Margin of Safety

Khoảng cách giữa giá mua và giá trị nội tại ước tính. Biên an toàn càng lớn, rủi ro từ sai lầm định giá càng nhỏ.

Vì sao quan trọng? Bảo vệ danh mục khi giả định sai — mua càng thấp so với giá trị thật, rủi ro càng nhỏ.

Sự kiện hoặc yếu tố kích hoạt thay đổi giá cổ phiếu trong 6–12 tháng, ví dụ: kết quả kinh doanh, chính sách ngành, nâng hạng thị trường.

Vì sao quan trọng? Doanh nghiệp tốt + giá tốt vẫn chưa đủ nếu thiếu catalyst để thị trường nhận ra giá trị.

Vay tiền từ công ty chứng khoán để mua thêm cổ phiếu, dùng cổ phiếu hiện có làm tài sản đảm bảo. Lãi margin tính theo ngày.

Vì sao quan trọng? Khuếch đại cả lãi lẫn lỗ — hiểu margin giúp kiểm soát rủi ro đòn bẩy.

Khả năng mua bán cổ phiếu nhanh mà không làm giá biến động quá mạnh.

Vì sao quan trọng? Thanh khoản quyết định khả năng vào/ra vị thế, đặc biệt với danh mục lớn hoặc khi thị trường biến động.