Vốn chủ sở hữu là gì? Phần nào thuộc cổ đông mẹ?

Vốn chủ sở hữu được tính thế nào?

Ví dụ giả định: tài sản 7 tỷ đồng, nợ phải trả 2 tỷ đồng thì vốn chủ là 5 tỷ đồng. Nếu phần vốn chủ này gồm vốn góp 4 tỷ và lợi nhuận giữ lại 1 tỷ, không trừ thêm nợ lần nữa. Một cách là lấy tài sản trừ nợ; cách còn lại là cộng các thành phần trong phần vốn chủ của báo cáo.

Vay thêm có làm vốn chủ tăng ngay không?

Khoản vay làm tài sản và nợ cùng tăng 60 triệu đồng, không phải vốn góp mới của chủ. Trả gốc bằng tiền làm tài sản và nợ cùng giảm; bản thân khoản trả gốc không phải chi phí làm giảm lợi nhuận.

Vốn chủ sở hữu gồm những gì?

Những nhóm thường gặp gồm vốn góp, thặng dư vốn cổ phần, lợi nhuận chưa phân phối, các quỹ và điều chỉnh theo chế độ kế toán của báo cáo đang đọc. Tên gọi, cách trình bày có thể khác nhau; đọc thuyết minh thay vì áp một danh mục cho mọi doanh nghiệp.

Vốn chủ là phần nguồn vốn kế toán, không phải một tài khoản tiền mặt. Giá trị này có thể đang nằm trong hàng tồn kho, khoản phải thu hoặc tài sản dài hạn. Vốn chủ có thể âm khi giá trị nợ phải trả lớn hơn tài sản được ghi nhận; cần đọc nguyên nhân và cơ sở đo lường.

Vốn chủ, vốn điều lệ và vốn hóa trả lời ba câu hỏi

Vốn chủ có thể thấp hơn vốn điều lệ do lỗ hoặc các điều chỉnh kế toán. Với ngân hàng, vốn chủ kế toán không đồng nhất với vốn tự có dùng tính tỷ lệ an toàn vốn CAR; không thay trực tiếp chỉ tiêu này cho chỉ tiêu kia.

Dùng phần vốn nào khi đọc ROE và P/B?

Ở báo cáo hợp nhất, tổng vốn chủ có thể gồm phần thuộc cổ đông công ty mẹ và lợi ích không kiểm soát. Khi dùng lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ để tính ROE, cần phần vốn chủ bình quân thuộc cùng nhóm cổ đông. P/B cần vốn ghi sổ tương ứng với loại cổ phiếu và thời điểm định giá.

ROE cần vốn bình quân phù hợp với thời điểm biến động trong kỳ. Tăng vốn gần cuối năm có thể khiến phép chia cho vốn cuối kỳ khác đáng kể phép tính dùng bình quân. ROE cao do vốn mỏng hoặc vay nợ nhiều chưa đủ chứng minh hiệu quả kinh doanh tốt hơn.

P/B: thị trường trả bao nhiêu cho vốn ghi sổ?

Vốn chủ tăng có luôn là tín hiệu tốt?

Hãy xác định vốn tăng từ lợi nhuận giữ lại, góp vốn mới hay điều chỉnh; sau đó xem vốn được sử dụng ra sao và lợi ích trên mỗi cổ phần có cải thiện không. Tăng quy mô chưa tự chứng minh đầu tư tốt hơn; tăng vốn cũng không tự động đồng nghĩa giá trị kinh tế bị pha loãng.

Vốn chủ này thuộc nhóm cổ đông nào?

Trên BCTC hợp nhất, tách vốn thuộc cổ đông công ty mẹ khỏi lợi ích không kiểm soát trước khi dùng P/B hoặc ROE cho cổ phiếu mẹ. Ví dụ giả định: vốn chủ hợp nhất 1.000 tỷ, trong đó 200 tỷ thuộc cổ đông không kiểm soát; phần của cổ đông mẹ là 800 tỷ. Không dùng vốn hóa công ty mẹ chia 1.000 tỷ rồi coi cùng phạm vi.

GEX và VGC giúp phân biệt quyền kiểm soát với quyền lợi kinh tế. Với NVB, khoản tiền chờ ghi nhận tăng vốn, vốn điều lệ và tổng vốn chủ là các đại lượng khác nhau; ngày ghi nhận quan trọng hơn ngày kế hoạch được thông qua.

GEX: quyền lợi qua các tầng sở hữu

VGC: phần lợi nhuận thuộc cổ đông mẹ

NVB: theo dõi vốn thực ghi nhận