Cổ phiếu lưu hành

Hiểu đơn giản

Một triệu cổ phiếu đang lưu hành tại ngày định giá là mẫu số để tính tỷ lệ sở hữu và đầu vào tính vốn hóa tại ngày đó. EPS dùng số cổ phiếu bình quân gia quyền trong kỳ, có xét thời điểm phát hành hoặc mua lại và các điều chỉnh theo chuẩn mực. Không thay số cuối kỳ vào EPS khi số lượng thay đổi đáng kể.

Vì sao quan trọng

EPS dùng cổ phiếu bình quân gia quyền; vốn hóa dùng số đang lưu hành tại ngày giá được quan sát.

Cho biết phần sở hữu của bạn trong doanh nghiệp có đang bị làm mỏng không.

Số cổ phiếu tăng nhanh hơn lợi nhuận là dấu hiệu cần chú ý.

Dễ nhầm với

Cổ phiếu — khái niệm chung; cổ phiếu lưu hành là một con số cụ thể.

Cổ phiếu đã phát hành — bao gồm cả cổ phiếu quỹ.

Vốn điều lệ — tính theo mệnh giá, không theo giá thị trường.

Lấy số cổ phiếu nào cho từng phép tính?

Số đã phát hành là điểm xuất phát; số lưu hành loại cổ phiếu quỹ nếu có. Số niêm yết, số đăng ký lưu ký và free float trả lời các câu hỏi khác. Hãy ghi ngày hiệu lực, loại cổ phần và đơn vị (cổ phiếu hay triệu cổ phiếu) trước khi ghép dữ liệu từ hai nguồn. Nếu giá và số lượng cách nhau một sự kiện vốn, cần đối chiếu lại.

Ví dụ tăng vốn bằng tiền giữa năm

Ví dụ giả định cho năm 2025: doanh nghiệp có 100 triệu cổ phiếu phổ thông từ 01/01 đến hết 30/06. Từ 01/07 có thêm 20 triệu cổ phiếu phổ thông đã phát hành và thu đủ tiền theo giá hợp lý; không có cổ phiếu quỹ, yếu tố thưởng, cổ tức cổ phiếu, chia tách hay giao dịch vốn khác. Kỳ tính EPS là 01/01–31/12/2025.

Tại 31/12, số lưu hành là 120 triệu. Nếu thị giá cùng ngày là 20.000 đồng/cổ phiếu, vốn hóa = 120 triệu × 20.000 = 2.400 tỷ đồng. Bình quân gia quyền theo ngày của năm 2025 là (100 × 181 + 120 × 184) / 365 = 110,082 triệu cổ phiếu, làm tròn ba chữ số thập phân.

Giả sử lợi nhuận dùng cho EPS cơ bản cả năm là 220 tỷ đồng, đã thuộc cổ đông phổ thông công ty mẹ và không cần điều chỉnh khác: EPS ≈ 1.999 đồng/cổ phiếu. Chia cho 120 triệu cuối kỳ chỉ cho khoảng 1.833 đồng; đó là mẫu số khác. Khi trả cổ tức bằng cổ phiếu, chia tách hoặc phát hành quyền có yếu tố thưởng, phải xem yêu cầu điều chỉnh hồi tố; không dùng nguyên ví dụ phát hành bằng tiền này.

Áp dụng số tại ngày định giá vào công thức vốn hóa; đọc EPS và phạm vi lợi nhuận trước khi thử mô phỏng pha loãng sau tăng vốn.

Nguồn phương pháp: IFRS Foundation — IAS 33, tử số và cổ phiếu bình quân gia quyền của EPS. Khi đọc doanh nghiệp Việt Nam, kiểm tra chuẩn mực và thuyết minh EPS thực tế của báo cáo. Các số trên chỉ là giả định minh họa.