Margin là gì và khoản vay vận hành thế nào?

01 · Bản chất khoản vay

Sức mua tăng lên, nghĩa vụ nợ cũng xuất hiện

Khi chưa dùng margin, quy mô mua tối đa về cơ bản bị giới hạn bởi tiền và sức mua không vay trong tài khoản. Khi dùng margin, công ty chứng khoán có thể tài trợ một phần giá trị lệnh trong phạm vi hạn mức và danh mục cho phép. Phần tài trợ ấy là dư nợ phải hoàn trả, không phải lợi nhuận và cũng không làm luận điểm đầu tư chắc chắn hơn.

Theo Điều 9 Thông tư 120/2020/TT-BTC, trước khi giao dịch ký quỹ, nhà đầu tư phải ký hợp đồng với công ty chứng khoán được phép cung cấp dịch vụ cho vay tiền mua chứng khoán. Hợp đồng cần nêu tài sản bảo đảm, thời hạn bổ sung ký quỹ, cách xử lý tài sản khi không bổ sung, rủi ro và chi phí. Văn bản này đã được sửa đổi; bài viết chỉ trình bày cơ chế giáo dục và luôn nhường quyền quyết định cho văn bản hiện hành cùng hợp đồng thực tế.

02 · Ví dụ một vị thế

100 triệu vốn cộng 100 triệu vay tạo vị thế 200 triệu

Ví dụ dưới đây chỉ để nhìn cấu trúc bảng cân đối của một vị thế; chưa tính lãi, phí, thuế, haircut hoặc danh mục nhiều mã.

Vốn tự có

100 triệu

Phần tiền của nhà đầu tư

Khoản vay

100 triệu

Nghĩa vụ với công ty chứng khoán

Tổng vị thế

200 triệu

Vốn tự có + khoản vay

Đòn bẩy ban đầu

2,00×

Tổng vị thế ÷ vốn tự có

03 · Vòng đời giao dịch

Khoản vay đi qua năm trạng thái có thể kiểm tra

1. 01

   Ký hợp đồng và mở tiểu khoản

   Nhà đầu tư đồng ý các điều khoản về tài sản bảo đảm, lãi, thời hạn bổ sung ký quỹ và cách xử lý tài sản nếu nghĩa vụ không được đáp ứng.

2. 02

   Hệ thống xác định sức mua

   Sức mua phụ thuộc tiền, chứng khoán đủ điều kiện, hạn mức được cấp và tỷ lệ hỗ trợ của từng mã tại thời điểm giao dịch.

3. 03

   Khoản vay phát sinh khi mua

   Phần giá trị lệnh vượt quá tiền có thể được tài trợ bằng khoản vay. Cổ phiếu mua và các tài sản được chấp nhận trong tài khoản tạo thành tài sản bảo đảm.

4. 04

   Lãi và tỷ lệ tài khoản thay đổi

   Lãi vay tích lũy theo chính sách sản phẩm. Giá chứng khoán, tiền chờ về, haircut và dư nợ làm tỷ lệ an toàn biến động theo thời gian.

5. 05

   Trả nợ, bổ sung hoặc giảm vị thế

   Tiền nộp hoặc tiền bán chứng khoán có thể được dùng để thu lãi và gốc. Khi tỷ lệ xuống dưới ngưỡng hợp đồng, nhà đầu tư có thể phải bổ sung tài sản hoặc bị xử lý vị thế.