P/E
Định giá
Giá cổ phiếu chia cho EPS. P/E cho biết thị trường đang trả bao nhiêu đồng để mua một đồng lợi nhuận của doanh nghiệp.
P/E = Giá cổ phiếu ÷ EPS
Hiểu đơn giản
Hai người cùng mua cổ phiếu của một doanh nghiệp có EPS 1.100 đồng. Người thứ nhất trả 11.000 đồng, người thứ hai trả 44.000 đồng. Cả hai nhận về đúng 1.100 đồng lợi nhuận mỗi năm. Người thứ nhất trả mười đồng cho mỗi đồng lãi. Người thứ hai trả bốn mươi đồng. Đó là P/E 10 và P/E 40. Cùng một doanh nghiệp, hai cái giá, hai trò chơi hoàn toàn khác nhau.
Vì sao quan trọng
P/E là con số về thị trường, không phải về doanh nghiệp. Một nửa của nó — giá cổ phiếu — không do doanh nghiệp quyết định, mà do hàng nghìn người mua bán quyết định mỗi ngày. P/E đo kỳ vọng của thị trường về doanh nghiệp.
Nếu EPS chứa lợi nhuận bất thường, P/E có thể trông rẻ một cách giả tạo. Một khoản lãi bán tài sản làm EPS phồng lên, kéo P/E tụt xuống — dù không một sản phẩm nào bán chạy hơn. Sang năm khoản lãi ấy không lặp lại, P/E tự động vọt lên.
P/E chỉ có nghĩa khi đặt cạnh quá khứ của chính doanh nghiệp và nhóm doanh nghiệp cùng ngành. Đứng một mình, nó không nói được gì.
Dễ nhầm với
P/E thấp không phải cổ phiếu rẻ. P/E thấp không phải tín hiệu mua. Nó là một câu hỏi chưa được trả lời: vì sao thị trường định giá doanh nghiệp này thấp? Có thể lợi nhuận sắp giảm, tăng trưởng đã hết, rủi ro chưa được nói ra — hoặc thị trường đang sai. Việc của bạn là kiểm tra khả năng nào đúng, không phải đoán.
P/E cao không phải cổ phiếu đắt. Một doanh nghiệp tăng trưởng nhanh xứng đáng có P/E cao hơn một doanh nghiệp đứng yên. Nhưng P/E càng cao, thị trường càng đã tin sẵn nhiều điều — và chỗ đứng của bạn càng hẹp lại.
P/E quá khứ và P/E dự phóng — P/E quá khứ dùng EPS bốn quý đã công bố. P/E dự phóng dùng EPS ước tính cho tương lai. Con số thứ hai phụ thuộc vào giả định của người ước tính, nên hai người có thể đưa ra hai P/E dự phóng rất khác nhau cho cùng một cổ phiếu.
P/E và định giá đầy đủ — P/E là một lát cắt nhanh, không phải một bản định giá. Nó bỏ qua nợ vay, dòng tiền, chu kỳ ngành và chất lượng tài sản.
Điều P/E không nói
P/E không phải một cái đồng hồ đếm ngược. Cách hiểu "P/E 20 nghĩa là hai mươi năm hoàn vốn" là sai, vì hai lý do.
Thứ nhất, lợi nhuận không đứng yên. Nếu doanh nghiệp tăng trưởng, số năm ấy ngắn lại rất nhanh. Nếu doanh nghiệp suy giảm, nó dài ra vô tận.
Thứ hai, cổ đông không nhận hết chỗ lợi nhuận đó. Phần lớn ở lại trong doanh nghiệp.
P/E là một mức giá. Và mức giá nào cũng phải trả lời được câu hỏi: vì sao lại là mức này?
Không có mức P/E hợp lý chung cho mọi doanh nghiệp. Ai đưa cho bạn một ngưỡng cố định là đang bán cho bạn sự tiện lợi, không phải sự chính xác.
Vì sao quan trọng · P/E không thể tự phân biệt một doanh nghiệp tăng trưởng chất lượng với cổ phiếu đang được định giá quá cao, hoặc một cơ hội giá thấp với doanh nghiệp đang suy giảm. Cần đọc cùng tăng trưởng, dòng tiền, nợ vay và chất lượng lợi nhuận.