Quỹ dự phòng bao nhiêu là đủ? Bắt đầu từ chi thiết yếu

Không có một con số quỹ dự phòng đúng cho tất cả mọi người. Cách bắt đầu là liệt kê những khoản vẫn phải chi khi thu nhập gặp trục trặc, rồi thử số tháng mình muốn chuẩn bị. Con số thu được giúp đặt một mục tiêu; nó chưa trả lời hết câu hỏi ‘đã đủ hay chưa’.

Trong ví dụ giả định của bài, chi thiết yếu là 10 triệu đồng mỗi tháng. Chọn 6 tháng thì mục tiêu dự phòng là 60 triệu. Phần thực hành dùng đúng bộ số này, cho bạn đổi số tháng và xem các mốc so sánh. Không cần nhập thu nhập hay tài sản cá nhân.

Khoản dự phòng đang làm việc gì?

CFPB mô tả quỹ khẩn cấp là khoản tiền dành riêng cho chi phí ngoài kế hoạch hoặc cú sốc tài chính, trong đó có mất thu nhập. Cơ quan này cũng lưu ý số tiền cần có phụ thuộc hoàn cảnh. Bài dùng nguyên tắc ấy để đặt câu hỏi về nhu cầu, không lấy một con số tại Mỹ làm chuẩn cho gia đình Việt Nam.

Nguồn khái niệm và giới hạn: CFPB — hướng dẫn xây dựng quỹ khẩn cấp.

Bộ tính ở đây chỉ mô phỏng phần bù chi thiết yếu trong một số tháng. Nó chưa cộng riêng tiền sửa chữa, viện phí hay những sự cố một lần. Nếu muốn dành một khoản đệm cho các việc đó, hãy ghi rõ mục đích và kiểm tra xem đã nằm trong khoản nào khác chưa; đừng hiểu kết quả 60 triệu là đã bao phủ mọi tình huống.

Tách chi thiết yếu khỏi tổng chi

Với từng khoản đang chi, hãy hỏi: nếu thu nhập tạm gián đoạn, khoản này còn cần trả không, có thể hoãn không và hoãn sẽ gây hậu quả gì? Chi thiết yếu là đầu vào do bạn rà soát cho hoàn cảnh đó, không tự bằng mức lương hoặc toàn bộ số tiền từng tiêu trong một tháng thuận lợi.

Một bảng giả định gồm 4 triệu chỗ ở, 3 triệu ăn uống cơ bản, 1 triệu điện nước và liên lạc, 1 triệu đi lại, 1 triệu nghĩa vụ định kỳ: tổng 10 triệu/tháng. Đây chỉ là bộ số học, không phải ngân sách tiêu chuẩn. Chưa có khoản của người phụ thuộc hoặc chi phí riêng khác thì cần bổ sung trước khi dùng cho kế hoạch thực.

Khoản học phí đã biết phải đóng một lần vào tháng tới cần được ghi riêng với ngày phải trả. Chuyến đi có thể hoãn thì cần được xem lại mục tiêu. Cách chia này giúp nhìn rõ việc gì cần tiền ngay; không nên lấy mọi khoản chi một lần nhân đều qua sáu tháng chỉ vì bộ tính có ô chi mỗi tháng.

3, 6 hay 9 tháng là ba giả định

Giữ chi thiết yếu không đổi thì thêm ba tháng dự phòng nghĩa là thêm ba lần chi một tháng. Trong ví dụ 10 triệu, mỗi lần tăng từ 3 lên 6 hoặc từ 6 lên 9 tháng cần thêm 30 triệu. Nếu chi thiết yếu tăng thành 12 triệu, mức sáu tháng thành 72 triệu. Cả hai đầu vào đều có thể khiến mục tiêu thay đổi.

Để chọn một giả định cần cân nhắc, hãy ghi lại nguồn thu có đều không, có nhiều nguồn cùng bị ảnh hưởng bởi một sự kiện không, ai đang phụ thuộc vào khoản tiền này, và nghĩa vụ nào không thể hoãn. Bài không đổi các câu trả lời thành điểm an toàn hoặc tự gán một số tháng cho từng nhóm người.

Bạn có thể viết hai kịch bản với hai thời gian thu nhập gián đoạn khác nhau rồi so sánh mức tiền cần chuẩn bị. Đó là cách kiểm tra độ nhạy của kế hoạch, không phải dự báo mình sẽ tìm được thu nhập mới đúng vào tháng thứ ba hoặc thứ sáu.

Tránh tính cùng một khoản hai lần

Nếu 1 triệu nghĩa vụ định kỳ đã nằm trong 10 triệu chi thiết yếu, quỹ sáu tháng đã chứa 6 triệu cho nghĩa vụ ấy. Khi quay về bộ tính tiền có thể chờ ở TT01, không cộng lại đúng 6 triệu đó vào ô nghĩa vụ đã biết. Một khoản phải trả một lần chưa có trong chi tháng là một việc khác: giữ riêng khoản đó và ngày dùng tiền.

Cách tự kiểm tra là lập một dòng cho mỗi khoản và chỉ định nó thuộc chi định kỳ dự phòng, nghĩa vụ một lần, hoặc khoản đệm phát sinh. Nếu cùng khoản xuất hiện ở hai dòng, hãy làm rõ phần nào đã được bao phủ. Mục tiêu là không giữ trùng tiền cũng không bỏ sót nhu cầu đã biết.

Có con số mục tiêu chưa đồng nghĩa có tiền sẵn dùng

Giả sử đã dành đủ 60 triệu nhưng một phần chỉ dùng được sau thời điểm hóa đơn đến hạn. Bảng số vẫn đủ, còn lịch tiền thì chưa khớp. Hãy ghi thời điểm có thể dùng từng khoản, chi phí hoặc điều kiện khi cần dùng sớm, rồi đối chiếu với nghĩa vụ; không cộng ngang mọi tài sản đang nắm giữ thành tiền dự phòng sẵn có.

Investor.gov nêu vai trò của quỹ dự phòng trong việc ứng phó một khoản chi bất ngờ mà không phải phát sinh nợ vì khoản chi đó. Bài dẫn nguyên tắc này để phân biệt nhiệm vụ dự phòng với mục tiêu tăng trưởng, không khuyến nghị ngân hàng, sản phẩm hoặc điều khoản cụ thể tại Việt Nam.

Nguồn giáo dục nhà đầu tư: Investor.gov — phần Build An Emergency Fund.

Nếu chưa đạt con số vừa tính

Ví dụ mục tiêu sáu tháng là 60 triệu nhưng phần đã dành riêng mới có 20 triệu: chênh lệch là 40 triệu. Đây là khoảng cách trong bộ số đang dùng, không phải yêu cầu phải lấp đầy ngay. Trước khi đặt mức bổ sung, kiểm tra khoản thực sự còn lại sau chi thiết yếu và các nghĩa vụ đến hạn; bộ tính này chưa làm bước ngân sách đó.

Khi chi thiết yếu, người phụ thuộc hoặc nguồn thu thay đổi, hãy tính lại bằng giả định mới. Nếu phải dùng quỹ cho một sự cố, ghi lại số còn lại và nhu cầu tiếp theo. Trạng thái ‘đã thực hành’ trên trang chỉ ghi nhận bạn đã thử một biến thể; nó không cho biết số dư dự phòng ngoài đời.

Đưa con số trở lại bức tranh tiền của mình

Quay lại TT01: tách quỹ dự phòng, nghĩa vụ và khoản tiền có thể chờ.

Đọc tình huống mỗi tháng có 5 triệu và kiểm tra nhịp góp theo giả định.

Giữ ba dòng rõ ràng: khoản nào cần bảo vệ, giả định bao nhiêu tháng, và tiền có dùng được đúng lúc không. Sau đó mới quay lại xem phần tiền còn lại có thể dành cho mục tiêu nào.