5 sai lầm khiến nhà đầu tư mới mất phương hướng

Nhận diện 5 sai lầm trước khi quyết định

Dùng các dấu hiệu và câu hỏi dưới đây để rà soát cách ra quyết định của mình. Sau phần tổng quan, sáu bài học đưa bạn qua từng tình huống và một bài kết chặng về việc đứng ngoài.

1. 01Mua vì sợ bỏ lỡ

   Giá tăng nhanh và câu chuyện người khác có lãi dễ tạo cảm giác phải mua ngay. Cảm giác cấp bách chưa cho biết doanh nghiệp đáng giá bao nhiêu.

   Câu hỏi tự kiểm tra: Ngoài biến động giá và câu chuyện đang lan truyền, tôi có bằng chứng gì về giá trị doanh nghiệp?

   Đọc về nội tại doanh nghiệp

2. 02Nhầm giá thấp với định giá rẻ

   Giảm sâu từ đỉnh hoặc có P/E thấp chưa đủ chứng minh cổ phiếu rẻ. Lợi nhuận ở đỉnh chu kỳ hay khoản thu nhập một lần có thể làm hệ số trông hấp dẫn.

   Câu hỏi tự kiểm tra: Doanh nghiệp đang ở đâu trong chu kỳ, và phần lợi nhuận dùng để định giá có lặp lại được không?

   Đọc vì sao cổ phiếu rẻ chưa chắc là cơ hội

3. 03Xuống tiền trước khi có luận điểm

   Một nhận định vĩ mô hoặc câu chuyện ngành cần được nối với doanh thu, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền của doanh nghiệp cụ thể. Kỳ vọng chỉ có ích khi có bằng chứng để kiểm tra.

   Câu hỏi tự kiểm tra: Tôi đang kỳ vọng điều gì, sẽ theo dõi bằng chứng nào và dữ kiện nào khiến luận điểm sai?

   Học cách ghép thành một luận điểm

4. 04Phân bổ quá lớn khi chưa kiểm chứng

   Một ý tưởng có vẻ thuyết phục vẫn có thể sai. Quy mô vị thế cần xét mức độ chưa chắc chắn, các rủi ro có thể xảy ra cùng lúc và khả năng chịu tổn thất.

   Câu hỏi tự kiểm tra: Nếu giả định chính sai, tổn thất của vị thế này ảnh hưởng thế nào đến toàn bộ danh mục và nhu cầu tiền của tôi?

   Đọc về nguyên tắc phân bổ

5. 05Từ chối thừa nhận mình sai

   Tìm thêm lý do để giữ một quyết định cũ dễ khiến ta bỏ qua dữ kiện mới. Hãy tách dao động giá khỏi bằng chứng về doanh nghiệp, rồi đối chiếu với điều kiện đã viết trước.

   Câu hỏi tự kiểm tra: Nếu chưa sở hữu cổ phiếu này, tôi có còn đưa ra cùng quyết định với dữ kiện hiện tại không?

   Thực hành xem lại một quyết định