Cổ phiếu VIB: Định giá quanh sổ sách có hấp dẫn?

Thông tin doanh nghiệp đăng trên VnExpress ngày 6/10/2026 cho biết khoản vay có bảy đối tác hiện hữu và hai đối tác mới; UOB, Maybank Securities và Cathay United đồng thu xếp. Khoản vay giải ngân thành ba đợt trong năm, với chi phí thấp hơn khoảng 30 điểm cơ bản so với khoản vay hợp vốn trước. S01

Với một ngân hàng, có nhiều kênh huy động giúp chủ động hơn khi nhu cầu vốn thay đổi. Nguồn vốn ba năm hỗ trợ cân đối kỳ hạn; quan hệ lặp lại với các tổ chức quốc tế là tín hiệu tích cực về uy tín tín dụng. Tôi xem đây là một điểm hỗ trợ cho nền tảng kinh doanh của VIB.

Mức giảm 30 điểm cơ bản tương đương 0,3 điểm phần trăm. Chưa có đủ thông tin về lãi suất tuyệt đối, phí và chi phí phòng ngừa tỷ giá để kết luận khoản vay rẻ hơn tiền gửi trong nước. Khoản vay cũng không trực tiếp làm tăng vốn chủ sở hữu.

Khả năng huy động vốn ngoại không chỉ thuộc về nhóm ngân hàng lớn nhất. OCB từng nhận khoản vay 100 triệu USD, kỳ hạn năm năm, từ IFC. Điều đáng đánh giá là tính ổn định của kênh vốn và hiệu quả sử dụng sau mọi chi phí. S07

Lợi nhuận ngân hàng cần được đọc sau chi phí rủi ro. VIB tăng thu nhập lãi thuần trong nửa đầu năm 2026, nhưng phần tăng lợi nhuận hoạt động bị hấp thụ đáng kể bởi dự phòng.

Nguồn S02, BCTC hợp nhất bán niên đã soát xét; số liệu làm tròn. Lợi nhuận trước dự phòng là thu nhập hoạt động sau chi phí vận hành, trước chi phí dự phòng.

Lợi nhuận trước dự phòng tăng khoảng 1.598 tỷ đồng, trong khi chi phí dự phòng tăng gần 1.429 tỷ đồng. Khoảng 89% phần tăng thêm bị hấp thụ bởi dự phòng. Vì vậy, tăng trưởng thu nhập chưa đủ để khẳng định lợi nhuận đã bước vào chu kỳ phục hồi bền vững.

Thu nhập phí cũng cần đọc kỹ. Trong báo cáo ngày 11/9/2026, VNDirect xác định khoảng 2.000 tỷ đồng thu nhập một lần từ thẻ và bảo hiểm trong nửa đầu năm. Đây là đánh giá của đơn vị phân tích, không phải một khoản mục riêng mang tên “thu nhập một lần” trên BCTC. Khi dự phóng, cần kiểm tra cơ chế ghi nhận và khả năng lặp lại. S03

Một phép thử giúp hình dung quy mô tác động: nếu 285 triệu USD được sử dụng đủ một năm, mức giảm chi phí 0,3 điểm phần trăm tương ứng 855.000 USD, khoảng 22,2 tỷ đồng với tỷ giá giả định 26.000 đồng/USD. Trong khi đó, chi phí tín dụng biến động 0,1 điểm phần trăm trên dư nợ gần 397.083 tỷ đồng tương ứng khoảng 397,1 tỷ đồng/năm. S01, S02

Đây là phép thử độ nhạy, không phải dự báo lợi nhuận. Giả định dư nợ giữ nguyên, sử dụng vốn đủ một năm; chưa tính thuế, phí và phòng ngừa tỷ giá. Lợi ích thanh khoản và khả năng mở rộng kinh doanh của khoản vay chưa được lượng hóa trong phép tính.

Tại 30/6/2026, tỷ lệ nợ xấu trên cho vay khách hàng của VIB là 2,93%, giảm nhẹ từ 2,97% cuối năm 2025. Tuy nhiên, số dư nợ xấu tăng từ khoảng 11.335 lên 11.617 tỷ đồng; nợ nhóm 2 tăng khoảng 11,4%. Tỷ lệ giảm một phần nhờ dư nợ tăng, nên cần theo dõi cả số tiền và tỷ lệ. S02

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt khoảng 43,6%. Trong sáu tháng, ngân hàng trích lập khoảng 2.486 tỷ đồng dự phòng cho vay nhưng cũng sử dụng gần 2.282 tỷ đồng dự phòng. Số dư dự phòng chỉ tăng khoảng 204 tỷ đồng. Chi phí trích lập lớn vì thế chưa đồng nghĩa bộ đệm cuối kỳ đã dày lên tương ứng. S02

Hai mức nợ xấu 2,93% và 2,10% cần được giữ đúng phạm vi. Mức 2,93% dùng dư nợ cho vay khách hàng; mức 2,10% dùng tổng các khoản nợ đủ điều kiện rộng hơn theo thuyết minh 44.1. Không ghép hai tỷ lệ này thành một chuỗi tăng hoặc giảm. Phương pháp đối chiếu nằm tại bảng dữ liệu ngân hàng của Tùng ATC. S02

Ở phía huy động, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn tính từ BCTC giảm từ khoảng 14,4% xuống 11,8%. Chỉ tiêu này thường được gọi là CASA. Nguồn vốn quốc tế giúp thêm lựa chọn huy động, còn sức bền của chi phí vốn vẫn cần được kiểm chứng bằng tiền gửi khách hàng và khả năng duy trì nguồn tiền gửi giá rẻ. S02

CASA 11,8% là tiền gửi không kỳ hạn trên tiền gửi khách hàng; chỉ tiêu 19% trước đây cộng cả tiền gửi ngoại tệ, nên không dùng thay thế CASA. Đối chiếu mẫu số nợ xấu: 11.616,907 tỷ đồng / 397.083,447 tỷ = 2,93%; với mẫu số rộng 553.320,031 tỷ = 2,10%. S02

Đối chiếu mẫu số và phương pháp tại dữ liệu ngân hàng

P/B so sánh giá cổ phiếu với giá trị sổ sách trên mỗi cổ phần. VIB đóng cửa ngày 8/10/2026 ở 13.800 đồng. Snapshot P/B của nhà cung cấp tại ngày 2/10 là 1,04 lần; hai mốc dữ liệu này được ghi riêng. S04

Nguồn S04, S05, S06, dữ liệu VNDirect được taichinh.com tổng hợp. P/B là snapshot của nhà cung cấp; nguồn hiển thị chưa nêu đầy đủ kỳ vốn chủ và cách điều chỉnh quyền. Bảng là tham chiếu, chưa đủ để xếp hạng định giá toàn bộ VN30. NPL dùng cho vay khách hàng; LLR là dự phòng cho vay trên nợ xấu cùng phạm vi.

ACB được chọn để đối chiếu hoạt động bán lẻ và doanh nghiệp nhỏ; MBB giúp tham chiếu hiệu quả và bộ đệm của một ngân hàng tư nhân lớn. Cơ cấu khách hàng, công ty con và nguồn vốn khác nhau nên không thể chỉ nhìn một bội số để chọn cổ phiếu.

VIB có P/B tham chiếu thấp hơn hai ngân hàng này khoảng 15%, đồng thời có tỷ lệ nợ xấu cao hơn và mức bao phủ thấp hơn. Một phần chiết khấu có thể phản ánh rủi ro hiện hữu. Cơ hội xuất hiện nếu lợi nhuận và chất lượng tài sản cải thiện tốt hơn mức thị trường đang kỳ vọng.

Khi cập nhật định giá, cần điều chỉnh số cổ phiếu sau các đợt phát hành tháng 9/2026. Cổ phiếu thưởng làm tăng số cổ phiếu và thay đổi giá trị sổ sách trên mỗi cổ phần; không tự tạo thêm vốn chủ sở hữu. Không lấy giá sau điều chỉnh quyền chia cho giá trị sổ sách trên mỗi cổ phần trước điều chỉnh. S08

Tôi xem VIB là trường hợp cần theo dõi khả năng phục hồi. Dữ kiện hiện có hỗ trợ năng lực huy động vốn, nhưng chưa đủ để xác nhận lợi nhuận bền vững đã cải thiện. Ba kịch bản dưới đây là khung theo dõi, không phải dự báo xác suất hoặc giá mục tiêu.

Khung phân tích của Tùng ATC. Không gán xác suất và không suy ra mức giá mua bán.

BCTC quý III/2026 là mốc kiểm tra tiếp theo, sau đó cần quan sát chuỗi quý IV/2026 và năm 2027. Luận điểm mạnh lên khi lợi nhuận sau các khoản bất thường cải thiện đồng thời với chất lượng tài sản. Giá giảm thêm, nếu đi cùng nội tại suy yếu, không tự làm cổ phiếu hấp dẫn hơn.

Quan điểm của tôi là tiếp tục theo dõi VIB bằng các điều kiện trên. Nhà đầu tư quan tâm dài hạn nên xác định phần tăng lợi nhuận có thể lặp lại, mức dự phòng cần thiết và hiệu quả trên mỗi cổ phần trước khi lựa chọn quy mô giải ngân.

Đối chiếu VIB với HDB và các ngân hàng cùng kỳ