Ngành ngân hàng Q2/2026: lợi nhuận tăng mạnh, định giá đã phản ánh đến đâu?

PBT gộp của 10 ngân hàng core tăng 28,7% trong 6T/2026. Tăng trưởng tín dụng tạo động lực lớn, nhưng chất lượng tài sản và mức giá thị trường đang trả mới quyết định cơ hội đầu tư.

1. GDP cao cần một hệ thống ngân hàng khỏe

Mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên là mục tiêu chính sách đã công bố. Sáu tháng đầu năm, GDP tăng 8,18% và riêng quý II tăng 8,39%. Tín dụng toàn hệ thống đến 26/06/2026 tăng 7,41%, còn huy động vốn tăng 5,02%.

Trong nền kinh tế Việt Nam, ngân hàng là kênh truyền dẫn vốn chủ yếu. Khi đầu tư, sản xuất và tiêu dùng mở rộng, quy mô tài sản sinh lãi thường tăng theo. Tuy nhiên, tín dụng tăng không tự động chuyển thành lợi nhuận nếu NIM giảm hoặc dự phòng tăng nhanh.

PBT = Thu nhập lãi thuần + Thu nhập ngoài lãi − Chi phí hoạt động − Chi phí dự phòng tín dụng.

2. Bức tranh 6T/2026: tăng trưởng rộng nhưng phân hóa

Mẫu core gồm BID, CTG, VCB, MBB, TCB, VPB, ACB, HDB, VIB và OCB. STB/NVB được tách thành tình huống đặc biệt; SHB thiếu bộ P&L so sánh đầy đủ và LPB dùng BCTC riêng lẻ nên không đi vào phép tính ngành.

Điểm tích cực nhất không nằm ở một ngân hàng đơn lẻ mà ở độ rộng: tám ngân hàng vượt ngưỡng tăng trưởng PBT 15%. VPB dẫn đầu tăng trưởng, trong khi ACB và VIB cho thấy chất lượng tài sản hoặc thương hiệu bán lẻ không tự động chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận cao trong mọi quý.

3. Nhóm quốc doanh: nền tảng phòng thủ

VCB kết thúc kỳ với NPL 0,61% và LLR 279,3%, đồng thời PBT tăng 33,5%. CTG tăng PBT 36,7%, NPL 1,20% và LLR 133,9%, tạo tổ hợp cân bằng giữa tăng trưởng và an toàn. BID tăng PBT 17,9% nhưng NPL 1,83% và LLR 75,9%, nên cần theo dõi credit cost.

4. Tư nhân lớn: động lực và sự đánh đổi

MBB và TCB thể hiện cấu trúc cân bằng hơn nhờ CASA cao và bộ đệm tương đối tốt. VPB tăng tín dụng 23,0% và PBT 68,1%, nhưng LDR thô 158,5%, credit cost 2,96%, NPL 3,28% và LLR 56,2% cho thấy độ nhạy chu kỳ cao hơn.

ACB là phản ví dụ quan trọng: NPL chỉ 1,03% và LLR trên 105%, nhưng PBT 6T gần như đi ngang. Tài sản tốt tạo nền an toàn, không bảo đảm EPS tăng nhanh nếu TOI, NIM hoặc thu nhập ngoài lãi thiếu động lực.

5. Bán lẻ, tiêu dùng và tư nhân vừa

HDB tăng tín dụng 20,6% và PBT 31,1%, nhưng nợ nhóm 2 ở mức 4,70% và LLR 50,0%. VIB chỉ tăng PBT 3,4% với NPL 2,93%, LLR 43,6%. OCB tăng PBT 30,5% nhưng NPL 3,49% cao nhất mẫu core.

6. STB và NVB: tình huống đặc biệt

STB có NPL 7,54% và PBT 6T giảm 43,6%. NVB tăng PBT 57,1% nhưng NPL 6,43%, LLR 18,9%, còn lỗ lũy kế và 10.000 tỷ đồng tăng vốn đang ghi nhận ở khoản phải trả trong thời gian chờ thủ tục. Hai ngân hàng cần được phân tích bằng tiến độ xử lý tài sản, vốn và bảng cân đối, không chỉ bằng tốc độ lợi nhuận.

7. Định giá: P/B chỉ có nghĩa khi đặt cạnh ROE

Ảnh chụp bảng giá VNDIRECT lúc 11:03 ngày 10/08/2026 cho thấy 10 ngân hàng core có P/B trung vị 1,3 lần, P/E 4 quý trung vị 7,1 lần và ROE trung vị 17,6%. Đây là giá khớp trong phiên, không phải giá đóng cửa hay giá mục tiêu.

CTG và MBB nổi bật ở tổ hợp ROE trên 20% với P/B quanh trung vị. VCB được trả premium nhờ chất lượng. VPB, VIB và OCB nhắc rằng bội số thấp có thể phản ánh rủi ro chứ không chỉ là cơ hội.

Không so P/E cơ học với STB/NVB: lợi nhuận trailing thấp trong bối cảnh tái cơ cấu làm bội số mất ý nghĩa so sánh thông thường.

8. Ba kịch bản lợi nhuận năm 2026

Kịch bản cơ sở 16,5% phù hợp với quan điểm lợi nhuận ngành tăng từ 15% trở lên. Dữ liệu 6T tạo bộ đệm, nhưng không nên ngoại suy 28,7% cho cả năm vì nền so sánh, dự phòng và thu nhập một lần có thể thay đổi.

9. Vì sao ngân hàng có thể tiếp tục dẫn dắt thị trường?

Ngân hàng có quy mô vốn hóa và thanh khoản lớn, phản ánh trực tiếp sức khỏe tín dụng, đầu tư và tiêu dùng. Khi lợi nhuận tăng trên diện rộng, nhóm này có thể vừa nâng EPS của chỉ số vừa thu hút dòng tiền lớn.

• Độ rộng lợi nhuận phải duy trì, không chỉ phụ thuộc vài ngân hàng.
• Lợi nhuận cần đến từ NII, phí và hiệu quả vận hành thay vì khoản thu một lần.
• NPL và nợ nhóm 2 không tăng nhanh; LLR không suy giảm kéo dài.
• Định giá không chạy quá xa ROE bền vững và triển vọng lợi nhuận.

10. Checklist Q3 cho nhà đầu tư cá nhân

1. Tín dụng tăng ở phân khúc nào và huy động có theo kịp không?
2. CASA, chi phí vốn và NIM đang cải thiện hay suy giảm?
3. Nợ nhóm 2 có tăng hai quý liên tiếp trước khi chuyển thành NPL?
4. LLR và credit cost cho thấy ngân hàng đang giữ hay sử dụng bộ đệm?
5. PBT tăng nhờ PPOP hay nhờ hoàn nhập và thu nhập một lần?
6. P/B hiện tại có hợp lý với ROE, chất lượng tài sản và tăng trưởng?

Phương pháp, nguồn và giới hạn

Báo cáo dùng BCTC hợp nhất Q2/2026 hoặc BCTC bán niên soát xét, BCTC Q1/2026 và số so sánh Q2/2025. Số tuyệt đối được chuẩn hóa về tỷ VND. Q2 được tính bằng sáu tháng trừ Q1 khi báo cáo bán niên không có cột riêng.

PBT gộp là tổng của mẫu, không phải BCTC hợp nhất pháp định của toàn ngành. Không suy đoán dữ liệu thiếu. Giá và bội số định giá lấy từ ảnh chụp VNDIRECT trong phiên và có thể thay đổi sau thời điểm đo.

Nội dung phục vụ nghiên cứu, không phải khuyến nghị mua/bán chứng khoán. Nhà đầu tư cần kiểm tra công bố mới nhất và tự đánh giá mức giá, rủi ro trước quyết định.