Cổ phiếu VCB: chất lượng lợi nhuận, ROE và P/B

Hai quý gần nhất có làm thay đổi luận điểm?

Tôi sẽ đổi ý về luận điểm tăng trưởng lợi nhuận ổn định nếu lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông ngân hàng mẹ giảm so với cùng kỳ năm trước trong hai quý liên tiếp. Vốn chủ tiếp tục tăng khi lợi nhuận giảm sẽ khiến tôi lo ngại thêm về hiệu quả sử dụng vốn.

Kết quả đến quý II/2026: chưa có hai quý giảm liên tiếp. Khi có quý III, cặp kiểm tra tiếp theo là quý II và quý III, mỗi quý so với cùng quý năm trước. Một quý đi ngang hoặc tăng sẽ ngắt chuỗi giảm.

Đã đối chiếu: lợi nhuận quý I + quý II bằng số bán niên soát xét, ở cả năm 2026 và số so sánh 2025. Các báo cáo quý chưa soát xét; việc khớp tổng không thay thế soát xét độc lập từng quý.

Lợi nhuận tăng nhờ đâu, phần nào cần thận trọng?

Theo phân tích của SHS ngày 08/09/2026, quý II có khoảng 3.000 tỷ đồng thu nhập từ đánh giá lại khoản đầu tư và gần 2.000 tỷ đồng hoàn nhập dự phòng trái phiếu doanh nghiệp. Hai yếu tố này giúp lợi nhuận tăng mạnh nhưng không thể mặc định sẽ lặp lại ở các quý sau. Báo cáo SHS, trang 1–2.

Vì vậy, tôi tiếp tục kiểm tra thu nhập lãi, chi phí huy động và dự phòng khi đánh giá sức bền lợi nhuận. Quy tắc đổi ý vẫn dùng lợi nhuận được báo cáo; phân tích khoản bất thường giúp hiểu chất lượng tăng trưởng, không thay đổi mốc hai quý đã đặt ra.

Bộ đệm dự phòng và lợi nhuận trong kỳ cần được đọc riêng. Chọn VCB để thử tác động của trích lập tăng thêm; kết quả không thay thế đánh giá chất lượng danh mục.

Nợ xấu: vì sao có cả 0,61% và 0,98%?

Hai con số dùng phạm vi khác nhau. Tính riêng nợ cho vay khách hàng từ BCTC cho kết quả khoảng 0,61%. Báo cáo SHS trình bày mức 0,98% khi tính thêm khoản đầu tư trái phiếu doanh nghiệp. Cần đọc tỷ lệ bao phủ nợ xấu cùng đúng phạm vi này.

Không ghép tỷ lệ nợ xấu 0,98% với mức bao phủ 279,28% để đánh giá độ an toàn, cũng không nối hai phạm vi thành một chuỗi tăng hoặc giảm. Tôi theo dõi cả nợ cho vay và rủi ro trái phiếu, thay vì chọn phạm vi cho con số đẹp hơn.

Mức 0,98% cũng xuất hiện trong bản tin VCB ngày 17/08/2026. Giải thích phạm vi mở rộng ở đây dựa trên báo cáo SHS; chưa tái lập độc lập phép tính 0,98% và 182% từ từng khoản trái phiếu. Hai mức này được dẫn theo SHS, không gắn nhãn tự tính.

P/B cao chỉ có cơ sở khi ROE và lợi nhuận đủ bền

Định giá VCB cần đặt P/B — giá cổ phiếu so với giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu — bên cạnh ROE, tức khả năng tạo lợi nhuận từ vốn chủ sở hữu. Phần dưới kiểm tra liệu lợi nhuận và chất lượng tài sản có đủ hỗ trợ mức định giá đang được phân tích hay không.

P/B cho biết thị trường trả bao nhiêu cho một đồng vốn chủ. ROE cho biết vốn đó tạo ra bao nhiêu lợi nhuận. Tôi lấy ROE quanh 20% làm mốc kiểm chứng khả năng sinh lời của VCB; đạt mốc này chưa tự động có nghĩa cổ phiếu xứng đáng P/B 3 lần.

Vietcap ngày 25/08/2025 ghi nhận P/B bình quân 5 năm là 3,15 lần. Đây là bằng chứng VCB từng được thị trường định giá cao, cần đặt cạnh mức sinh lời bền vững, tăng trưởng và chi phí vốn ở thời điểm đánh giá.

ROE tự quy năm từ bán niên 2026 là 20,3%, có sử dụng lợi nhuận được báo cáo trong kỳ có các khoản hỗ trợ kể trên. Tôi chưa dùng riêng con số này để xác lập mức P/B hợp lý hoặc ngưỡng mua.

Vốn nhà nước tại VCB và định hướng đến 2030

Phụ lục II của Quyết định 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 ghi tỷ lệ vốn nhà nước tại VCB là 74,80%, với định hướng sau cơ cấu từ 65% trở lên. Đây là tỷ lệ trong kế hoạch, không phải xác nhận sở hữu theo thời gian thực. Mức sàn 65% chưa đồng nghĩa có phương án bán vốn hay phát hành đã được phê duyệt riêng cho VCB. Điểm cần theo dõi là hình thức thực hiện, vốn mới thực nhận và tác động tới hiệu quả vốn, EPS và chất lượng tăng trưởng.

Chính sách: 27/10/2026. Nguồn: Phụ lục II. Cơ cấu vốn nhà nước tác động tới cổ phiếu thế nào?

Rủi ro và kỳ kiểm chứng tiếp theo

• Biên lãi thu hẹp: hỗ trợ lãi suất cho vay hoặc chi phí huy động tăng có thể làm giảm phần lãi VCB giữ lại.
• Lợi nhuận thiếu tính lặp lại: khoản đánh giá lại và hoàn nhập dự phòng có thể làm một kỳ tăng mạnh hơn sức tăng của hoạt động cốt lõi.
• Vốn tăng nhanh hơn lợi nhuận: theo dõi lợi nhuận trên vốn chủ bình quân, nợ xấu và dự phòng theo cùng phạm vi.

Kỳ tiếp theo là quý III/2026: đối chiếu LNST quý III với cùng kỳ, kiểm tra lại cặp quý II–III và tính ROE trên dữ liệu mới. Khi có số hồi tố, cập nhật lại cả kỳ hiện tại và kỳ so sánh.

Với kế hoạch tích sản VCB, tôi ưu tiên kiểm tra phần lợi nhuận có thể lặp lại và mức giá phải trả cho chất lượng đó. Cần đọc cả rủi ro cho vay và trái phiếu doanh nghiệp theo đúng phạm vi; không dùng bộ đệm dự phòng tốt để thay cho bước định giá.

Bảng dữ liệu nền

Vốn chủ thuộc cổ đông ngân hàng mẹ tăng 10,7% so với cuối 2025; khác mốc so sánh cùng kỳ của lợi nhuận. Vốn điều lệ tại đầu và cuối bán niên đều khoảng 83.557 tỷ đồng.

Nguồn và cách tính

BCTC hợp nhất bán niên 2026 của Vietcombank (bản lưu trên 24HMoney), ký 14/08/2026; các BCTC quý I và II được dẫn trực tiếp tại bảng lợi nhuận. Đã đối chiếu trang báo cáo ngày 27/09/2026. Các PDF BCTC là tài liệu của VCB lưu trên 24HMoney; báo cáo SHS lấy từ website của đơn vị phân tích.