Margin 103 · Ngưỡng xử lý
Call margin và force sell khác nhau ở đâu?
Call margin là yêu cầu đưa tài khoản trở lại mức an toàn; force sell là bước công ty chứng khoán xử lý tài sản để thu hồi nợ khi điều kiện hợp đồng bị vi phạm. Hai trạng thái liên quan nhưng không đồng nghĩa.
Biên soạn bởi Tùng ATC · Xuất bản
Trả lời trong 60 giây
Call là yêu cầu khắc phục; force sell là hành động xử lý
Khi tỷ lệ tài khoản xuống dưới mức duy trì, công ty chứng khoán có thể yêu cầu nhà đầu tư nộp thêm tài sản hoặc giảm vị thế. Nếu tài khoản chạm điều kiện xử lý hoặc không được khắc phục đúng hạn, công ty chứng khoán có thể bán tài sản bảo đảm để thu hồi nợ. Ngưỡng, thời hạn và cách bán phải đọc từ hợp đồng của đúng tài khoản.
01 · So sánh trực tiếp
Cùng một chuỗi rủi ro, hai trạng thái khác nhau
Bản chất
Call margin
Yêu cầu bổ sung ký quỹ hoặc giảm rủi ro tài khoản.
Force sell
Biện pháp bán tài sản bảo đảm để thu hồi nợ theo hợp đồng.
Điểm kích hoạt
Call margin
Tỷ lệ hoặc điều kiện tài khoản chạm ngưỡng cảnh báo/duy trì của CTCK.
Force sell
Tài khoản chạm ngưỡng xử lý hoặc không khắc phục đúng điều kiện, thời hạn.
Quyền chủ động
Call margin
Nhà đầu tư thường còn các lựa chọn như nộp tiền, bổ sung tài sản hoặc bán bớt.
Force sell
CTCK có thể chủ động đặt lệnh bán; nhà đầu tư không kiểm soát chắc giá hoặc thời điểm khớp.
Kết quả cần đạt
Call margin
Đưa tỷ lệ tài khoản về mức yêu cầu trong chính sách/hợp đồng.
Force sell
Giảm nghĩa vụ nợ và đưa tài khoản về trạng thái xử lý mà CTCK quy định.
02 · Trình tự tài khoản
Từ biến động giá tới lệnh bán bắt buộc
Call margin thường nằm giữa vùng an toàn và force sell, nhưng không nên xem đó là một khoảng đệm chắc chắn. Khi giá giảm nhanh, haircut thay đổi hoặc tài sản mất thanh khoản, nhiều bước có thể diễn ra trong thời gian ngắn hơn dự kiến.
- 01
Giá và cấu phần tài khoản thay đổi
Giá chứng khoán, lãi tích lũy, tiền chờ về, haircut và dư nợ làm tỷ lệ an toàn biến động.
- 02
Tài khoản chạm vùng cảnh báo
Hệ thống có thể hạn chế sức mua hoặc phát tín hiệu trước khi chạm ngưỡng yêu cầu bổ sung.
- 03
Phát sinh call margin
CTCK yêu cầu bổ sung tài sản hoặc giảm vị thế theo tỷ lệ, thời hạn và kênh thông báo đã quy định.
- 04
Nhà đầu tư khắc phục trạng thái
Tiền, tài sản đủ điều kiện hoặc lệnh bán có thể được dùng; hiệu lực thực tế phụ thuộc thời điểm ghi nhận và thu nợ.
- 05
Force sell nếu điều kiện xử lý xảy ra
CTCK có thể bán tài sản bảo đảm theo hợp đồng; giá giảm nhanh hoặc thanh khoản yếu có thể làm kết quả khác ước tính.
03 · Ví dụ mô hình
100 triệu vốn, 100 triệu vay: ngưỡng 35% và 30% cho kết quả gì?
Giả định lãi suất 12%/năm trong 90 ngày, dư nợ tại kỳ tính khoảng 102.958.904 ₫. Nếu người dùng chọn call 35% và force sell 30% theo cùng định nghĩa Equity / Market Value, pure engine cho hai điểm ước tính dưới đây.
Call · giả định 35%
158.398.314 ₫
Biến động từ vị thế ban đầu: -20,80%
Force sell · giả định 30%
147.084.149 ₫
Biến động từ vị thế ban đầu: -26,46%
04 · Công thức đang dùng
Ước tính ngưỡng từ dư nợ, không đoán bằng giá vốn
Giá trị vị thế tại ngưỡng
Vₜ = D / (1 − t)
D là dư nợ gồm lãi tại kỳ tính; t là tỷ lệ Equity / Market Value do người dùng nhập.
Biến động giá tới ngưỡng
sₜ = Vₜ / V₀ − 1
V₀ là tổng vị thế ban đầu. Kết quả chỉ đúng trong mô hình một vị thế, giá trị biến động đồng đều.
Lãi vay làm dư nợ tăng theo thời gian nên điểm ngưỡng cũng thay đổi dù giá cổ phiếu đứng yên. Giá vốn mua cổ phiếu không phải biến duy nhất quyết định call hoặc force sell.
05 · Hợp đồng quyết định
Đừng chỉ lưu một con số “giá call”
Điều 9 Thông tư 120/2020/TT-BTC yêu cầu hợp đồng nêu tài sản bảo đảm, thời hạn bổ sung và cách xử lý khi nhà đầu tư không bổ sung. Vì vậy cần đọc đồng thời công thức tỷ lệ, ngưỡng, thời hạn, phương thức thông báo và quyền xử lý tài sản. Một con số giá đơn lẻ không mô tả được toàn bộ nghĩa vụ.
Contract checklist
Sáu mục phải tìm trong quy định margin của CTCK
- 01
CTCK dùng công thức tỷ lệ nào và tử số/mẫu số gồm những cấu phần gì?
- 02
Ngưỡng cảnh báo, call, force sell và tỷ lệ cần khôi phục là bao nhiêu?
- 03
Thời hạn bổ sung được tính theo giờ, ngày làm việc hay mốc xử lý nào?
- 04
Tiền nộp, chứng khoán bổ sung và tiền bán được ghi nhận vào tỷ lệ lúc nào?
- 05
CTCK có quyền chọn mã, khối lượng, loại lệnh và thứ tự bán ra sao?
- 06
Điều gì xảy ra khi giá sàn, mất thanh khoản hoặc số tiền bán không đủ trả nợ?
Từ hợp đồng sang stress test
Nhập đúng ngưỡng của tài khoản bạn
Calculator không có threshold mặc định. Chỉ nhập call và force sell khi CTCK dùng cùng định nghĩa Equity / Market Value.
Đọc theo đúng thứ tự
Hỏi đáp nhanh
Những giả định nguy hiểm quanh force sell
Bị call margin có đồng nghĩa cổ phiếu sẽ bị bán ngay không?
Không nhất thiết. Call là yêu cầu khắc phục trạng thái tài khoản; thời hạn và hành động tiếp theo phụ thuộc hợp đồng. Tuy nhiên giá giảm nhanh có thể khiến tài khoản đi từ vùng call sang vùng xử lý rất nhanh.
Nộp tiền sau call margin có luôn đủ để dừng force sell không?
Chỉ khi tiền được ghi nhận đúng hạn và đưa tỷ lệ về mức CTCK yêu cầu. Cần đối chiếu trạng thái trên hệ thống và quy tắc thu nợ, không chỉ dựa vào lệnh chuyển tiền.
CTCK có bắt buộc bán đúng cổ phiếu đang lỗ nhiều nhất không?
Không nên giả định như vậy. Quyền chọn tài sản, thứ tự bán, khối lượng và loại lệnh nằm trong chính sách/hợp đồng của từng CTCK và điều kiện thị trường.
Tại sao giá call trên calculator khác ứng dụng chứng khoán?
Calculator dùng Equity / Market Value cho một vị thế đơn giản. Ứng dụng có thể dùng giá căn cứ, haircut, danh mục nhiều mã, tiền chờ về và tổng nợ thực tế nên cho kết quả khác.
Force sell có bảo đảm bán đủ để tất toán nợ không?
Không. Giá khớp, thanh khoản, biến động trong phiên và các nghĩa vụ khác có thể khiến số tiền thu về không đủ. Nhà đầu tư vẫn cần kiểm tra dư nợ còn lại sau xử lý.
Nguồn và phạm vi
Nguồn pháp lý và ví dụ vận hành đã kiểm tra
Kiểm tra ngày 30/08/2026. Chính sách có thể thay đổi; hợp đồng và trạng thái chính thức trên tài khoản luôn được ưu tiên.
- 01CSDL quốc gia về VBPL · Thông tư 120/2020/TT-BTC ↗
Điều 9 yêu cầu hợp đồng nêu tài sản bảo đảm, thời hạn bổ sung, cách xử lý khi không bổ sung, rủi ro và chi phí. CSDL ghi văn bản hết hiệu lực một phần.
- 02CSDL quốc gia về VBPL · Thông tư 08/2026/TT-BTC ↗
Văn bản sửa đổi một số nội dung của Thông tư 120, có hiệu lực từ 03/02/2026; bài không thay thế việc đọc quy định hiện hành.
- 03HNX · Thuật ngữ giao dịch ký quỹ ↗
Định nghĩa tỷ lệ ký quỹ, tỷ lệ duy trì và margin call ở cấp khái niệm thị trường.
- 04VNDIRECT · FAQ giao dịch ký quỹ ↗
Ví dụ broker-specific về Rtt, bổ sung tiền hoặc bán chứng khoán và cách giá căn cứ/haircut đi vào tỷ lệ.
- 05SSI · Margin là gì? ↗
Nguồn broker phân biệt yêu cầu bổ sung tài sản với quyền bán để thu hồi nợ, đồng thời lưu ý cách tính và ngưỡng khác nhau giữa CTCK.