TCB vs VPB vs HDB: Ngân hàng nào có ROE tốt nhất?

ROE cho biết ngân hàng tạo ra bao nhiêu lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. Khi so sánh TCB, VPB và HDB, cần dùng cùng kỳ và cùng cách tính, rồi đọc kết quả cùng biên lãi, chi phí vận hành, dự phòng và đòn bẩy. Bài viết giúp kiểm tra các động lực này trước khi kết luận ngân hàng nào tạo giá trị bền vững hơn cho cổ đông.

Cần so sánh ROE trên cùng cơ sở

TCB cần được đánh giá qua khả năng chuyển lợi thế nguồn vốn thành lợi nhuận thuộc cổ đông. HDB cần được đọc cùng dự phòng và mức vốn hỗ trợ tăng trưởng. Với VPB, câu hỏi là thu nhập tăng thêm còn lại bao nhiêu sau chi phí tín dụng. ROE của từng kỳ chỉ có ý nghĩa so sánh khi phạm vi lợi nhuận và cách tính vốn bình quân đồng nhất.

• HDB: ROE 25,40% trong bộ Q2 lịch sử chưa tái lập cơ sở. Cần đọc lợi nhuận sau dự phòng cùng vốn thuộc cổ đông ngân hàng, không dùng số này để xếp hạng hiện tại.
• TCB: ROE 16,06% trong bộ Q2 lịch sử. Cần kiểm tra khả năng chuyển lợi thế nguồn vốn thành lợi nhuận thuộc cổ đông, cùng chi phí tín dụng và phạm vi hợp nhất.
• VPB: ROE 16,85% trong bộ Q2 lịch sử. Cần kiểm tra phần thu nhập còn lại sau dự phòng và hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu.

Bảng Q2/2026 dưới đây giữ số lịch sử để đối chiếu. ROE HDB 25,40% trong bộ này chưa tái lập được từ đầu vào bán niên đã soát xét đang lưu; không dùng riêng số này để xếp hạng hiện tại. Xem phiên bản, công thức và giới hạn tại trang dữ liệu ngân hàng.

Nếu câu hỏi là “ROE nào bền nhất sau rủi ro và tăng vốn?”, chưa thể kết luận chỉ bằng thứ hạng trên. TCB, VPB và HDB đang tạo ROE bằng ba cấu trúc rất khác nhau.

ROE không phải một con số đơn

Cách rút gọn nhất để đọc ROE ngân hàng là:

ROE = lợi nhuận thuộc cổ đông ngân hàng / vốn chủ thuộc cổ đông ngân hàng bình quân; ghi rõ kỳ và cách quy năm.

ROA phản ánh ngân hàng kiếm được bao nhiêu lợi nhuận trên tài sản. Đòn bẩy phản ánh mỗi đồng vốn chủ sở hữu đang hỗ trợ bao nhiêu đồng tài sản.

Đi sâu thêm, ROA lại chịu tác động bởi:

Để phân rã ROA, cần quy tất cả thu nhập, chi phí, dự phòng và thuế về cùng mẫu số tài sản bình quân. Không cộng tỷ lệ NIM với số tiền hoặc trừ trực tiếp credit cost dùng mẫu số dư nợ.

Do đó, ROE cao có thể đến từ bốn động cơ:

1. NIM cao nhờ nguồn vốn rẻ hoặc tài sản lợi suất cao.
2. CIR thấp nhờ quy mô và hiệu quả vận hành.
3. Chi phí tín dụng thấp nhờ chất lượng tài sản tốt.
4. Đòn bẩy cao, tức dùng ít vốn chủ hơn để hỗ trợ một quy mô tài sản lớn hơn.

Động cơ thứ tư thường bị bỏ qua. Một ngân hàng có ROA không cao nhất vẫn có thể đứng đầu ROE nếu vận hành với đòn bẩy lớn. Ngược lại, ngân hàng có ROA tốt nhưng vốn rất dày có thể ghi nhận ROE vừa phải.

Bảng so sánh TCB, VPB và HDB tại Q2/2026

Bảng đối chiếu tại /du-lieu/ngan-hang#nim-roe công khai NII, các dòng tài sản, vốn chủ, LNST, kỳ và trang BCTC của TCB/VPB. Proxy NIM dùng số dư gộp trước dự phòng ở 31/12/2025 và 30/06/2026; không ghép với số HDB chưa đủ đầu vào. ROE/ROA chỉ phản ánh đòn bẩy chính xác khi tử số lợi nhuận và các cách bình quân đồng nhất.

Bảng này làm lộ ra ba điểm quan trọng.

Thứ nhất, chưa thể giải thích chênh lệch ROE HDB bằng đòn bẩy khi số lịch sử 25,40% chưa có đầu vào đồng nhất với hai ngân hàng còn lại.

Thứ hai, lợi thế CASA và bộ đệm của TCB cần được đọc cùng chi phí vốn và rủi ro tài sản; một kỳ dữ liệu chưa chứng minh chất lượng lợi nhuận bền nhất.

Thứ ba, VPB có CIR thấp và lợi nhuận tăng rất nhanh, song credit cost cao làm phần spread giữ lại cho cổ đông nhỏ hơn hình dung nếu chỉ nhìn NIM theo công bố hoặc báo cáo phân tích.

HDB: Cần kiểm tra gì phía sau ROE lịch sử?

Bộ Q2 trước soát xét ghi LNTT HDB khoảng 13.202 tỷ đồng và ROE 25,40%. Đây là số lịch sử; ROE 25,40% chưa tái lập cơ sở. Không ghép với ROA 2,17% hoặc CIR 24,9% từ nguồn tham khảo để kết luận hiệu quả hiện tại.

Với HDB, ba yếu tố sau cần được kiểm tra trên cùng kỳ và phạm vi.

NIM cao là lớp lợi thế đầu tiên

NIM H1/2026 của HDB ở vùng 4,1% theo báo cáo sau cuộc họp nhà đầu tư. Đây là số theo nguồn đó; chưa có đầu vào đủ để so cùng proxy của TCB và VPB, nên rút kết luận HDB dẫn đầu NIM.

HDB không dẫn đầu CASA. Tỷ lệ CASA chuẩn hóa chỉ quanh 10,8%, gần VPB và thấp xa TCB. Vì vậy, NIM cao không đến từ tiền gửi không kỳ hạn, mà chủ yếu từ cơ cấu tài sản có lợi suất tốt hơn và hệ sinh thái bán lẻ – tiêu dùng – SME.

HD Saison là một phần quan trọng của cấu trúc đó. Công ty tài chính này ghi nhận khoảng 804 tỷ đồng PBT trong H1/2026, NIM khoảng 26,7% và ROE khoảng 22,3% theo thông tin tại cuộc họp nhà đầu tư. HD Securities cũng đóng góp khoảng 1.470 tỷ đồng PBT, ROE 32,3%.

Nói cách khác, HDB không chỉ kiếm spread từ ngân hàng mẹ. Ngân hàng đang tổng hợp lợi nhuận từ nhiều cấu phần có ROE cao trong hệ sinh thái.

CIR thấp giúp giữ lại nhiều hơn từ doanh thu

CIR 24,9% nghĩa là cứ 100 đồng thu nhập hoạt động, HDB dùng khoảng 25 đồng cho chi phí vận hành trước dự phòng.

Mức này tốt hơn TCB và chỉ cao hơn VPB. Khi NIM đã cao, CIR thấp tạo hiệu ứng kép: doanh thu trên tài sản tốt và phần doanh thu bị chi phí hoạt động lấy đi tương đối ít.

Đòn bẩy cần được tính trên cùng cơ sở

Phân tích đòn bẩy cần dùng tài sản và vốn chủ bình quân trên cùng cơ sở. Phép chia ROE cho ROA chỉ diễn giải được khi lợi nhuận và cách bình quân của hai tỷ lệ đồng nhất.

Chưa dùng phép chia các tỷ lệ công bố khác cơ sở để kết luận HDB sử dụng vốn hiệu quả hơn. Cần đối chiếu lợi nhuận thuộc cổ đông, tài sản và vốn chủ bình quân trước.

Góc nhìn Tùng ATC: HDB cần được đánh giá qua thu nhập, chi phí vận hành, dự phòng và đóng góp của từng bộ phận. Chất lượng tài sản cùng vốn hỗ trợ tăng trưởng là hai điều kiện cần kiểm chứng.

TCB: Vì sao ROA cao nhưng ROE chỉ quanh 16%?

Techcombank công bố ROA 12 tháng gần nhất 2,4%; bộ Q2 lịch sử ghi ROE quy năm từ sáu tháng 16,06%. Hai tỷ lệ khác kỳ và có thể khác tử số nên không dùng để suy ra đòn bẩy.

Cần tách hiệu quả tài sản khỏi tác động của nền vốn. Kết luận về đòn bẩy phải dựa trên tài sản và vốn chủ bình quân được đối chiếu riêng.

CAR của TCB ở vùng 15%, trong khi NPL chỉ khoảng 1,08% và bao phủ nợ xấu khoảng 125,6%. Bộ số này cho thấy ngân hàng đang giữ nền vốn và dự phòng khá dày so với rủi ro hiện hữu.

Vốn dày có hai mặt.

• Nó làm mẫu số vốn chủ sở hữu lớn, kéo ROE xuống.
• Nó tạo dư địa hấp thụ cú sốc, tăng tín dụng hoặc triển khai thương vụ mà không phải lập tức huy động thêm vốn.

TCB cũng có CASA chuẩn hóa 33,81%; nếu tính cả Auto-Earning theo cách công bố của ngân hàng, CASA đạt 38,3%. Lợi thế này giúp giảm chi phí funding tương đối, nhưng chưa biến thành NIM cao nhất vì danh mục tài sản của TCB có lợi suất thận trọng hơn VPB và HDB.

Trong H1/2026, CIR của TCB là 29,7%, cao nhất trong ba ngân hàng. Một phần nguyên nhân là ngân hàng tiếp tục đầu tư cho nền tảng, nhân sự và hệ sinh thái. Chi phí này có thể tạo lợi ích dài hạn, nhưng ở hiện tại làm ROE thấp hơn.

Điểm bù lại là chi phí tín dụng 12 tháng gần nhất chỉ khoảng 0,5%. NIM 12 tháng khoảng 3,6% theo công bố TCB không quá cao, nhưng phần bị dự phòng hấp thụ ít hơn nhiều so với mô hình high-yield.

Vì vậy, cách đọc hợp lý không phải “TCB có ROE thấp nên kém hiệu quả”. Chính xác hơn là:

TCB cần chứng minh khả năng giữ nguồn vốn, kiểm soát chi phí tín dụng và tạo lợi nhuận thuộc cổ đông qua nhiều kỳ. Bộ đệm vốn là một điều kiện hỗ trợ, chưa tự xác nhận lợi nhuận bền nhất.

VPB: CIR tốt nhất, tăng trưởng nhanh nhất, vì sao ROE chưa vượt xa?

VPB đạt PBT hợp nhất 18.900 tỷ đồng trong H1/2026, tăng khoảng 68%. Đây là tốc độ cao nhất nhóm. CIR chỉ 20,6%, cũng tốt nhất trong ba ngân hàng.

Nếu dừng ở hai con số này, VPB đáng lẽ phải có ROE rất cao.

Nhưng ROE chuẩn hóa mới ở mức 16,85%. Có hai lực cản chính.

Nền vốn lớn sau các thương vụ huy động

Thương vụ bán vốn cho SMBC đã đưa lượng vốn chủ sở hữu lớn vào VPB. Khi mẫu số vốn tăng trước, lợi nhuận cần nhiều kỳ tăng trưởng để hấp thụ hết năng lực vốn và kéo ROE lên.

Đây cũng là lý do bài toán vốn ngoại không thể tách rời bài toán ROE. Huy động được vốn chỉ là bước một; chuyển vốn thành tăng trưởng tín dụng, PBT và ROE mới là bước quyết định.

Credit cost hấp thụ một phần đáng kể của NIM

Theo Vietcap, NIM H1/2026 của VPB ở mức 4,98%, riêng quý II là 5,12%. Đây là cách tính theo báo cáo phân tích và khác với NIM chuẩn hóa trực tiếp từ BCTC trong bảng trên; hai số không nên trộn để xếp hạng tuyệt đối.

Dù dùng phương pháp nào, bản chất mô hình VPB vẫn là tài sản lợi suất cao. Nửa đầu năm, chi phí dự phòng hợp nhất lên tới khoảng 15.579 tỷ đồng. NPL chuẩn hóa 3,28%, nợ nhóm 2 khoảng 3,17% và bao phủ nợ xấu khoảng 56,2%.

FE Credit mới tạo khoảng 153 tỷ đồng PBT trong H1/2026. Một số báo cáo phân tích ước tính NPL của công ty tài chính vẫn ở vùng rất cao. Điều đó cho thấy quá trình phục hồi đã bắt đầu nhưng chưa đủ để coi rủi ro tín dụng là biến số đã giải quyết.

VPB vì vậy có một cấu trúc ROE mang tính độ lồi:

• Khi bán lẻ phục hồi và credit cost giảm, phần NIM cao sẽ chuyển thành lợi nhuận rất nhanh.
• Khi chất lượng tài sản xấu đi, dự phòng có thể lấy lại phần lớn lợi thế từ yield và CIR.

Góc nhìn Tùng ATC: Với VPB, cần theo dõi khoảng cách giữa lợi nhuận trước dự phòng và lợi nhuận sau rủi ro. Nếu khoảng cách thu hẹp trong khi thu nhập và chất lượng tài sản cùng cải thiện, hiệu quả vốn có thêm cơ sở; chưa xếp hạng dư địa tăng ROE.

Cần kiểm chứng gì ở từng cấu phần ROE?

Tách từng biến số để đặt câu hỏi, sau đó đối chiếu kỳ, phạm vi và phương pháp trước khi đưa ra kết luận.

HDB: Đối chiếu ROE lịch sử và bản soát xét

ROE HDB 25,40% trong bộ Q2 lịch sử chưa tái lập cùng cơ sở. Số này được giữ để tra cứu phiên bản, không dùng xác nhận người dẫn đầu hiện tại.

Hiệu quả tài sản và bộ đệm rủi ro: TCB

NPL và LLR trong bảng lịch sử giúp đặt câu hỏi về bộ đệm TCB. Cần cùng phạm vi cho vay, kỳ đo và cách tính credit cost trước khi so sánh chất lượng lợi nhuận; không suy ra chất lượng phòng thủ tốt nhất từ một tỷ lệ.

Hiệu quả vận hành và độ lồi tăng trưởng: VPB

VPB có CIR thấp và tăng trưởng PBT cao trong bộ số được dẫn. Cần kiểm tra thu nhập tăng thêm sau chi phí tín dụng trước khi suy ra khả năng cải thiện ROE.

NIM: chưa xác định ngân hàng dẫn đầu

Không xếp hạng NIM giữa ba ngân hàng từ các số khác kỳ hoặc khác mẫu số. TCB và VPB hiện có phép tính proxy hai mốc được công khai; HDB cần đầu vào cùng phạm vi trước khi đưa vào hàng so sánh này.

Chất lượng funding: TCB

CASA của TCB cao gấp khoảng ba lần VPB và HDB. Lợi thế này quan trọng khi lãi suất huy động tăng hoặc thanh khoản hệ thống thắt chặt.

Rủi ro pha loãng sẽ thay đổi thứ hạng thế nào?

ROE luôn có một mẫu số: vốn chủ sở hữu.

Nếu một ngân hàng phát hành thêm cổ phiếu, vốn chủ tăng ngay nhưng lợi nhuận thường cần thời gian mới tăng tương ứng. Trong giai đoạn chuyển tiếp, ROE có thể giảm dù nền tảng vốn khỏe hơn.

Phương án chào bán riêng lẻ HDB cần được đọc theo trạng thái giao dịch và lượng vốn thực nhận. Nếu vốn chủ tăng trước lợi nhuận, ROE có thể giảm trong giai đoạn đầu; không lấy ROE lịch sử 25,40% chưa tái lập cơ sở làm mốc dự báo.

VPB đã trải qua bài toán này sau khoản đầu tư chiến lược của SMBC. Lợi nhuận hiện tăng mạnh, nhưng ROE vẫn cần thêm thời gian để hấp thụ nền vốn lớn.

TCB có CAR cao và chưa chịu cùng áp lực tăng vốn cấp bách. Tuy nhiên, chính nền vốn dày cũng khiến ROE hiện tại thấp hơn.

Điều này tạo một nghịch lý:

Ngân hàng có ROE cao nhất hôm nay có thể giảm ROE sau tăng vốn; ngân hàng có ROE thấp hơn nhưng vốn sẵn có lại có thể tăng trưởng mà ít pha loãng hơn.

Điều gì có thể xác nhận hoặc phủ định luận điểm?

Với HDB, cần theo dõi:

1. ROE sau khi hoàn tất phát hành thêm cổ phiếu.
2. NIM có tiến về mục tiêu 4,5% mà không làm NPL tăng hay không.
3. NPL hợp nhất và LLR có cải thiện từ nền 2,79% và 50%.
4. Lợi nhuận từ HD Saison và HD Securities có lặp lại bền vững.

Với TCB, cần theo dõi:

1. CASA và chi phí vốn sau khi lãi suất huy động tăng.
2. CIR có giảm khi các khoản đầu tư nền tảng đi qua giai đoạn cao điểm.
3. NIM có phục hồi mà vẫn giữ credit cost thấp.
4. Ngân hàng sử dụng phần vốn dư cho tăng trưởng, cổ tức hay thương vụ chiến lược như thế nào.

Với VPB, cần theo dõi:

1. Chi phí dự phòng có giảm nhanh hơn tăng trưởng thu nhập.
2. NPL hợp nhất, nợ nhóm 2 và LLR có cùng cải thiện.
3. FE Credit có chuyển từ phục hồi kế toán sang lợi nhuận kinh doanh bền vững.
4. Tăng trưởng tín dụng trên 20% có kéo ROE lên mà không làm áp lực funding và LDR tăng quá mức.

Góc nhìn Tùng ATC

Với HDB, tôi cần kiểm tra chất lượng lợi nhuận sau dự phòng và hiệu quả vốn trên đầu vào bán niên đã soát xét.

Khả năng duy trì hiệu quả còn phụ thuộc chất lượng tài sản và phần lợi ích thuộc cổ đông sau thay đổi vốn.

Với TCB, tôi theo dõi lợi thế nguồn vốn có chuyển thành lợi nhuận thuộc cổ đông cùng bộ đệm rủi ro được duy trì hay không.

Với VPB, tôi theo dõi thu nhập còn lại sau chi phí tín dụng. Giảm dự phòng có thể hỗ trợ lợi nhuận, nhưng cần phân biệt với tăng trưởng thu nhập có thể lặp lại.

Ba câu hỏi giúp chọn phần nghiên cứu tiếp theo:

• HDB: Lợi nhuận sau dự phòng có theo kịp phần vốn tăng thêm?
• TCB: Nguồn vốn và bộ đệm hỗ trợ lợi nhuận thuộc cổ đông thế nào?
• VPB: Thu nhập tăng thêm còn lại bao nhiêu sau rủi ro tín dụng?

Cuộc đua thật sự không kết thúc ở H1/2026. Nó kết thúc khi biết ngân hàng nào chuyển được năng lực vốn thành tăng trưởng lợi nhuận sau rủi ro và vẫn duy trì ROE sau pha loãng.

Đọc tiếp trong cụm phân tích

Đặt bài này trong bức tranh vốn qua TCB, VPB, HDB và cuộc đua vốn ngoại. Đi sâu vào hai mô hình tạo spread tại TCB vs VPB: CASA hay tài sản lợi suất cao, hoặc mở hồ sơ TCB, hồ sơ VPB, hồ sơ HDB và bảng dữ liệu ngân hàng Q2/2026.

Đi sâu vào hiệu quả vốn tại HDB ROE trên 25%: Hiệu quả vốn đến từ đâu?.

Từ ROE hiện tại đến độ bền của luận điểm HDB

ROE cao là kết quả tại một thời điểm; độ bền còn phụ thuộc chất lượng tài sản và hiệu quả vốn sau tăng vốn. Sổ luận điểm HDB theo dõi trực tiếp NPL, LLR, ROE và điều kiện làm luận điểm mạnh lên hoặc suy yếu qua từng kỳ.

Bài viết thể hiện góc nhìn phân tích tại thời điểm 27/08/2026, không phải khuyến nghị mua, bán hay nắm giữ cổ phiếu. Các chỉ tiêu ROE, ROA, NIM, NPL và LLR có thể khác nhau giữa nguồn do phạm vi hợp nhất, mẫu số bình quân, cách năm hóa và chuẩn phân loại. Nhà đầu tư nên đối chiếu định nghĩa trước khi so sánh trực tiếp.

Nguồn tham khảo: Techcombank — chỉ số tài chính 6T/2026; VPBank — kết quả kinh doanh H1/2026; Vietcap — cập nhật kết quả H1/2026 của VPB; VnExpress — kết quả H1/2026 của HDBank; Vietcap — analyst meeting HDB H1/2026; Tùng ATC — bảng dữ liệu ngân hàng Q2/2026.

Nguồn cho phần đối chiếu ngày 10/09/2026: Đối chiếu NIM/ROE và cầu nối NPL VIB · TCB: công bố KQKD Q2/2026, định nghĩa NIM và credit cost · Tùng ATC: đầu vào NIM/ROE, cầu nối NPL và BCTC gốc.